Malo je građevina u islamskom svijetu imalo toliko duboko značenje kao one povezane s vodom, govori putopisac Hamza Ridžal, jer, ističe, podizanje česme nije bilo samo pitanje urbanog uređenja ili potrebe putnika i stanovništva. Voda je u islamskoj tradiciji smatrana jednim od najvećih darova koje čovjek može ostaviti iza sebe.

- Zato su brojni velikani vjerovali da će upravo voda najduže donositi sevap njihovoj duši. Putnik koji utaži žeđ, siromah koji se napije, karavana koja zastane kraj česme - svi oni postajali su dio trajnog dobra koje nadživljava svoga vakifa. Među Bošnjacima koji su takve tragove ostavili širom Osmanskog Carstva bio je i Ibrahim-paša Hadžiomeragić Počiteljac, potomak znamenite počiteljske porodice Hadžiomeragić i unuk Ibrahim-age, čovjeka koji je u Počitelju podigao čuvenu Hadži Alijinu džamiju. U izvorima se spominje kao Kara Ibrahim-paša, a tokom života obavljao je izuzetno visoke dužnosti: bio je valija Halepa, Egipta i Damaska, pripadajući samom vrhu osmanske administracije 17. stoljeća. Umro je 1676. godine u Kartalu, na prostoru današnje Rumunije - piše Ridžal na svojoj Facebook stranici "Putem svile".

Ibrahim-paša Hadžiomeragić podizao je vakufe u Bosni, Bugarskoj i Turskoj, ali posebno mjesto među njima zauzimaju javne česme. Jedna od rijetkih koja je do danas sačuvana nalazi se u Gebzeu, nedaleko od velikog kompleksa Čoban Mustafa-paše - također uticajnog Bošnjaka u Osmanskom carstvu.

- Danas je poznata kao Ibrahim-pašina česma ili Eski Çarşı Çeşmesi - česma Stare čaršije. Prema izvorima, na temelju istraživanja historijskih spomenika Gebzea, česmu je podigao 1664. godine. Na njenom pročelju i danas stoji natpis izveden u elegantnoj kaligrafiji, raspoređenoj u više pravougaonih polja. Iako je dio teksta oštećen i teško čitljiv, jasno je da se radi o klasičnom vakufskom natpisu koji spominje Ibrahim-pašu kao vakifa i poziva prolaznike da prouče Fatihu za njegovu dušu. Posebno je zanimljivo da se na česmi nalazi i sunčani sat, kao i kasniji natpis o obnovi iz 1933. godine. Sama građevina više puta je restaurirana, a današnja zlatna boja slova na natpisu nije originalna nego potječe iz novijih restauratorskih intervencija - pojašnjava Ridžal. 

Ibrahim-pašina česma možda nije monumentalna poput velikih džamija ili karavansaraja, ali u tome leži njena ljepota. Ona pokazuje jednu drugu snagu vakufa - onu svakodnevnu. Česma nije služila samo uglednicima i putnicima, nego svakome ko bi zastao i zatražio gutljaj vode.

- Zato su ovakvi vakufi imali posebno mjesto u islamskoj duhovnosti: voda je milost, a dati vodu značilo je ostaviti trag dobrote koji nepresušno teče kroz vrijeme - zaključuje Ridžal.